default_mobilelogo
PARAFIA CENTRALNA

Msza św. 20 maja 2018 w parafii p.w. św. Grzegorza z Nareku sprawowana była niezwykle uroczyście.
Kaplica przy ul. Łazienkowskiej dosłownie ”pękała w szwach”. Prócz stałych wiernych, pojawiła się duża grupa gości, wśród nich Ambasador Republiki Armenii pan Edgar Ghazaryan. Niewątpliwie powodem takiej frekwencji było zapowiadane wcześniej spotkanie z autorami nowo wydanej książki o Kutach „U podnóża Owidiusza. Rozkwit i zagłada wspólnoty kuckiej nad Czeremoszem”.

» czytaj więcej

» modlitwa do Ducha Świętego, jaką Karolowi Wojtyle przekazał jego ojciec



 

 

Zesłanie Ducha Świętego, boczna kaplica w Bazylice Różańcowej, Lourdes, Francja.
Święto Zesłania Ducha Świętego  – Տօն  Գալստեան  Հոգւոյն Սրբոյ
Zesłanie Ducha Świętego to jedno z najważniejszych i najstarszych (obchodzone już w czasach apostolskich) świąt. Wiąże się ze zstąpieniem Ducha Świętego na apostołów 50 dni po zmartwychwstaniu Jezusa. Zebrani w wieczerniku w Jerozolimie uczniowie zaczęli mówić różnymi językami, natomiast św. Piotr wygłosił mowę o Jezusie, po której wielu słuchaczy przyjęło chrzest. Wydarzenie to uznaje się za początek Kościoła powszechnego, a przemówienie św. Piotra za pierwsze wystąpienie Głowy Kościoła.
Po wniebowstąpieniu Jezusa – jak mówi dzisiejsze czytanie (Dz 2,1-21) - apostołowie i Maryja „znajdowali się razem” w Wieczerniku, oczekiwali na urzeczywistnienie obietnicy danej przez Mistrza, który miał im zesłać Ducha Pocieszyciela. Pięćdziesiątego dnia po zmartwychwstaniu na Maryję i Apostołów zstąpił Duch Święty. 
Kościół dziś świętuje swoje narodziny, bo w tym dniu, jak mówi św. Łukasz w Dziejach Apostolskich, grono Apostołów zostało "uzbrojone mocą z wysoka" a Duch Święty czyni z odkupionych przez Chrystusa jeden organizm - wspólnotę.
Duch Święty jest współistotny Ojcu i Synowi.
Wspiera nas swoimi darami: mądrości, rozumu, umiejętności, rady, męstwa, pobożności i bojaźni Bożej

PARAFIA CENTRALNA

 


 
Serdecznie zapraszam do udziału w mszy św. ormiańskokatolickiej

w niedzielę, 20 maja 2018, o godzinie 11.00
w kaplicy Matki Bożej, przy ul. Łazienkowskiej 14, w Warszawie

Po mszy św. odbędzie się spotkanie z panami  Zbyszkiem Manugiewiczem i Jerzym Tustanowskim,
autorami niedawno wydanej książki „U podnóża Owidiusza. Rozkwit i zagłada wspólnoty kuckiej nad Czeremoszem”.
Po spotkaniu – czas na rozmowy z autorami i na potrawy ormiańskie.


Przed wakacjami w Warszawie będą jeszcze msze w obrządku ormiańskim 3 i 17 czerwca
(pierwsza i trzecia niedziela miesiąca)

Wraz z serdeczną pamięcią i modlitwą
ks. Józef Naumowicz

W tym roku (2018) wg ormiańskiego kalendarza liturgicznego Wniebostąpienie (orm. Hambarcum) przypada w czwartek, 10 maja. Również w kościele rzymskokatolickim są miejsca gdzie też tego dnia jest świętowane (np. Watykan).
W Polsce kościół rzymskokatolicki Wniebowstapienie obchodzi w niedzielę 13 maja (podobnie jak we Włoszech).

We Wniebowstąpieniu zawarta jest obietnica naszego uczestnictwa w pełni życia z Bogiem.
Od owego dnia dla apostołów i dla każdego ucznia Chrystusa możliwe stało się przebywanie w Jerozolimie i we wszystkich miastach świata, nawet tych najbardziej udręczonych niesprawiedliwością i przemocą, gdyż nad każdym miastem wznosi się to samo niebo i każdy mieszkaniec może spoglądać na nie z nadzieją. Jezus - Bóg jest prawdziwym człowiekiem i ze swym ludzkim ciałem przebywa w niebie. I to właśnie jest naszą nadzieją, naszą kotwicą, a my jesteśmy mocni w tej nadziei, jeśli spoglądamy w niebo. W tym niebie mieszka ów Bóg, który objawił się tak blisko, że przybrał oblicze człowieka, Jezusa z Nazaretu. Pozostaje On na zawsze Bogiem-z-nami - zapamiętajmy to: Emanuel, Bóg z nami - i nie pozostawia nas samymi! Możemy spoglądać w górę, aby rozpoznać przed sobą swoją przyszłość. We Wniebowstąpieniu Jezusa, Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego, zawarta jest obietnica naszego uczestnictwa w pełni życia u Boga.
(...) Uczniowie, ujrzawszy, że ich Pan wstępuje do nieba, wrócili do miasta jako świadkowie, którzy z radością głosili wszystkim nowe życie, pochodzące od Zmartwychwstałego Ukrzyżowanego, w którego imię "głoszone będzie nawrócenie i odpuszczenie grzechów wszystkim narodom" (Ew. Łk 24, 47). Takie świadectwo - czynione nie tylko słowami, ale także codziennym życiem - powinno co niedziela wychodzić z naszych kościołów, aby przez cały tydzień docierało do domów, biur, szkół, do miejsc spotkań i rozrywki, do szpitali, więzień, do domów starców, zatłoczonych miejsc imigrantów, na obrzeża miast... Świadectwo to powinniśmy nieść co tydzień: Chrystus jest z nami; Jezus wstąpił do nieba, ale jest z nami. Chrystus żyje!
Z rozważania papieża Franciszka poprzedzającego południowa modlitwę
okresu wielkanocnego Regina Coeli, 8 maja 2016 r.

PARAFIA CENTRALNA

  Msza św. 6 maja 2018 r. w Parafii Centralnej pw. św. Grzegorza z Nareku.

 

Wszystkim warszawskim parafianom przypominamy, że za 2 tygodnie, po mszy św. odbędzie się spotkanie z autorami niedawno wydanej książki – „U podnóża Owidiusza. Rozkwit i zagłada wspólnoty kuckiej nad Czeremoszem”.

» czytaj więcej

 

PARAFIA CENTRALNA

 


 

Zapraszam do jak najliczniejszego udziału w mszy św. ormiańskokatolickiej,
która będzie sprawowana w Warszawie

w WARSZAWIE
w niedzielę 6 maja 2018  o godzinie 11.00,
w kaplicy Matki Bożej, ul. Łazienkowska 14.

Już teraz przypominam, że następna msza św. w Warszawie
planowana jest na niedzielę, 20 maja 2018.

Po niej odbędzie się spotkanie z panami Zbyszkiem Manugiewiczem i Jerzym Tustanowskim, autorami niedawno wydanej książki
„U podnóża Owidiusza.  Rozkwit i zagłada wspólnoty kuckiej nad Czeremoszem”.
Po spotkaniu – czas na rozmowy z autorami i na potrawy ormiańskie. 

Obraz "Matka Boża z Nareku" (Holy Mother of Narek), namalowany przez Ariela Agemiana (1904-1963).

Olejny oryginał znajduje się w Papieskim Kolegium Ormiańskim w Rzymie. Obraz przedstawia NMP z dzieciątkiem na ręku i modlącego się św. Grzegorza z Nareku.

UWAGA: Zaczął się maj i majowe nabożeństwa maryjne, odprawiane w kościołach lub przy przydrożnych kapliczkach. Ale można je odprawiać (odmawiać lub śpiewać) w domu. Dlatego załączam to, co stanowi główną część tych nabożeństw: Litanię Loretańską i modlitwę "Pod Twoją obronę".
Warto sobie zdać sprawę, że polska Litania Loretańska ma dwa wezwania więcej niż powszechnie używane. W okresie międzywojennym, po zatwierdzeniu przez Stolicę Apostolską uroczystości Najświętszej Maryi
Panny Królowej Polski, za zgodą papieża Piusa XI, do Litanii dołączono wezwanie "Królowo Polski". W tym roku watykańska Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów zezwoliła, by w Polsce mogło być dodane wezwanie: „Matko Miłosierdzia” (po wezwaniu: „Matko Łaski Bożej”).

Wraz z serdeczną pamięcią i modlitwą
ks. Józef Naumowicz

»  Litania Loretańska

 » 
harmonogram Mszy św. dla Parafii Centralnej
» 
harmonogram Mszy św. ogólnopolski

  PARAFIA POŁUDNIOWA 

W sobotę 22 kwietnia 2018 r. odbyła się w Krakowie konferencja „Muzyka Armenii i Ormian polskich”. Organizatorzy, to Komisja Wschodnioeuropejska Polskiej Akademii Umiejętności, Akademia Muzyczna w Krakowie, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego i Ormiańskie Towarzystwo Kulturalne.

Przed mszą św. w niedzielę 22 kwietnia 2018 r. w kameralnym gronie odbyła się krótka ceremonia przy krakowskim Chaczkarze dla uczczenia 103. Rocznicy Ludobójstwa Ormian. Ks. Rafał Krawczyk poprowadził modlitwę w językach ormiańskim i polskim, przedstawiciele Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego, z prezesem Krzysztofem Stefanowiczem, złożyli kwiaty, zapalili znicze.

Ostatnim wydarzeniem, wieńczącym konferencję, była msza św. ormiańskokatolicka w przepięknej kolegiacie św. Anny w Krakowie, którą sprawował ks. Rafał Krawczyk, specjalnie przybyły z Armenii, gdzie pełni obecnie funkcję Wikariusza Sądowego Ordynariatu Ormiańskiego Kościoła Katolickiego dla Armenii i Europy Wschodniej.

Na zakończenie ks. Rafał zwrócił uwagę na zdjęcia przedstawiające budowę kościoła w jednej z małych górskich wiosek w Armenii. Udało się rozpocząć i kontynuować budowę dzięki wsparciu wielu polskich wspólnot rzymskokatolickich, które ks. Rafał odwiedzał, kwestując na ten cel.
Potrzebne jest jeszcze wsparcie, żeby można budowę zakończyć.
Jeśli ktoś chciałby wesprzeć tą działalność, tą ideę - można to dzisiaj zrobić.
Za to z góry mówię Bóg zapłać. 

 » pełny tekst i GALERIA ZDJĘĆ

 

PARAFIA CENTRALNA

Msza św. w Parafii Centralnej, sprawowana była, jak zwykle przez ks. prof. Józefa Naumowicza. Czwarta niedziela wielkanocna w obrządku ormiańskokatolickim to Czerwona Niedziela, przeżywamy Zmartwychwstanie Jezusa, czyli Jezusa obecnego.

Ta niedziela jest dziękczynieniem, za nasze zbawienie, za Jego mękę i ofiarę na krzyżu a czerwony kolor symbolizuje krew przelaną przez Jezusa. Przez Jego krew i Jego mękę stajemy się dziećmi Boga. W tym roku tak się składa, że Czerwona Niedziela przypada tuż przed rocznicą obchodów Ludobójstwa Ormian dokonanego w 1915 roku.  24 kwietnia rozpoczęły się intensywne represje wobec narodu ormiańskiego, na terenach zarządzanych przez państwo osmańskie. Modlimy się za tych, którzy w tych latach ponieśli męczeńską śmierć.

W swoim przesłaniu ksiądz Józef Naumowicz, wspominał ogromną tragedię Ormian i Armenii, kiedy jej historyczne ziemie zachodnie zostały oczyszczone z ich prawowitych właścicieli, zasiedlone przez Turków i Kurdów. Osłabiona i ograbiona Armenia, niegdyś ogromny kraj, nie była w stanie obronić się przed wojskami armii czerwonej, na wiele lat tracąc swą niepodległość. W tamtym czasie Ormian - chrześcijan, w zamian za życie, namawiano do przejścia na islam. Temu, mimo tortur, oparli się księża, zakonnicy, ale również ludność świecka. Modlimy się dzisiaj za nich i do nich. Ormiański kościół apostolski ich i półtora miliona Ormian, którzy wówczas ponieśli śmierć, uznał za świętych. Modlimy się, aby mogli również być indywidualnie beatyfikowani i kanonizowani przez kościół katolicki. Modlimy się też za nas abyśmy wytrwali w swojej wierze.

Ksiądz wspomniał o podobnych mszach, które odbywają się w Krakowie, we Wrocławiu, wczoraj była w Poznaniu, gdzie trwało sympozjum poświęcone 103. rocznicy ludobójstwu Ormian. Przypomniał również o uroczystości, jaka odbędzie się 24 kwietnia w Warszawie przy chaczkarze.

Po mszy tradycyjnie spotkaliśmy się przy kawie, herbacie i słodyczach.

Maria Ohanowicz-Tarasiuk
zdjęcia: Maria Ohanowicz-Tarasiuk, Władysław Deńca


PARAFIA CENTRALNA

Z okazji przypadającej w tym roku setnej rocznicy odzyskania niepodległości przez Armenię Fundacja Świętego Benedykta i Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Poznaniu zorganizowały w dniach 18-21 kwietnia warsztaty śpiewu ormiańskiego, które  towarzyszyły konferencji "Kwestia ormiańska wczoraj i dziś".

Na zakończenie kilkudniowych warsztatów i konferencji ks. prof. Józefa Naumowicz odprawił 21 kwietnia o godz. 17.00 mszę św. ormiańskokatolicką w kościele św. Małgorzaty na Rynku Śródeckim. Była to piękna liturgia i duże przeżycie religijne, a zarazem ważne wydarzenie kulturowe. Uczestnictwo w tej liturgii było też dotknięciem bardzo bogatej i pięknej tradycji Kościoła ormiańskiego.

» czytaj więcej

 

  PARAFIA POŁUDNIOWA 

Modlitwa w intencji Pomordowanych za wiarę w Jezusa Chrystusa w Zieloną Niedzielę

Kwietniowa niedziela, 15 dnia miesiąca była ciepła i słoneczna. Już pięknie zielona, zielenią świeżą, której kolor urzeka po zimowej martwocie. Pozostając jeszcze w Wielkanocnych rozważaniach o Zmartwychwstaniu Pańskim, myślami i modlitwą już wybiegamy do wspominania Męczenników Ormiańskich pomordowanych przez Turków w 1915 roku.

Taka też była intencja zgromadzenia się przed mszą Ormian i ich Sympatyków na modlitwie pod Chaczkarem – udekorowanym niezapominajkami, kwiatami symbolizującymi pamięć o Ludobójstwie, i zniczami. A i taka była intencja Mszy św. ormiańskokatolickiej w kościele Bożego Ciała we Wrocławiu – udostępnionym przez proboszcza parafii księdza Marka Białego. Modliliśmy się też w intencji Polaków i Ormian pomordowanych przez ukraińskich nacjonalistów w Kutach nad Czeremoszem w 1944 i współcześnie mordowanych i prześladowanych chrześcijan na świecie, w tym na Bliskim Wschodzie.


 » czytaj więcej, galeria zdjęć

 

Na konferencję "Muzyka Armenii i Ormian polskich" zapraszają:
Komisja Wschodnioeuropejska Polskiej Akademii Umiejetnosci, Akademia Muzyczna w Krakowie, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellonskiego, Ormianskie Towarzystwo Kulturalne.
Drugiego dnia zostanie odprawiona
Msza św. ormiańskokatolicka
W KRAKOWIE
W NIEDZIELĘ 22 KWIETNIA 2018 O GODZ. 16.00  
kościół św. Anny, ul. św. Anny 11
celebrans: ks. Rafał Krawczyk z Armenii

»
 zaproszenie PDF

PARAFIA CENTRALNA

 


 

Zapraszam do jak najliczniejszego udziału w mszy św. ormiańskokatolickiej,
 która będzie sprawowana dla upamiętnienia Ofiar Ludobójstwa Ormian

w WARSZAWIE
w czwartą niedzielę Wielkanocy
22 KWIETNIA 2018  o godzinie 11.00,
w kaplicy Matki Bożej, ul. Łazienkowska 14.

Z modlitwą ks. Józef Naumowicz

W związku z tym, że w Warszawie tego dnia odbywa się maraton,
załączam mapę ze strony www.orlenmarathon.pl, która może pomóc w dotarciu na mszę św.  »  mapa PDF

Fundacja Świętego Benedykta i Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Poznaniu zapraszają 21 kwietnia do Poznania na warsztaty śpiewu ormiańskiego, które będą towarzyszyły konferencji "Kwestia ormiańska wczoraj i dziś" .

W ramach tego wydarzenia
zostanie odprawiona przez ks. prof. Józefa Naumowicza

W POZNANIU
MSZA ŚW. W OBRZĄDKU ORMIAŃSKIM

W SOBOTĘ 21 KWIETNIA 2018 R. O GODZ. 17.00
w kościele św. Małgorzaty na Rynku Śródeckim

» więcej n.t. mszy św. i konferencji      » szczegółowy program konferencji i warsztatów
 » harmonogram Mszy św. dla Parafii Centralnej      » harmonogram Mszy św. ogólnopolski


  PARAFIA POŁUDNIOWA 

Przedstawiamy galerię zdjęć z Mszy św. ormiańskokatolickiej, którą 8 kwietnia 2018 r. odprawił w Gliwicach ks. prof. Józef Naumowicz. Asystowali mu m. in. ormiańscy klerycy studiujący w Polsce, którzy ubogacali liturgię swoim śpiewem.



 » GALERIA 

 

Zapraszamy na Mszę św. ormiańskokatolicką
w intencji Ofiar Ludobójstwa Ormian sprzed 103 lat

we WROCŁAWIU

W NIEDZIELĘ 15 KWIETNIA 2018 R. GODZ. 16.00

Kościół Bożego Ciała, ul. Bożego Ciała 1
(wejście od ul. Świdnickiej)

Przed mszą, o godz. 15.00, zapraszamy na modlitwę przy Chaczkarze
(Skwer Ormiański, róg ul. Janickiego i pl. Dominikańskiego)

Msza św. połączona będzie z modlitwą za naszych zmarłych
- ormiański or mereloc (kartki z ich imionami będzie można dołączyć przed mszą św.)

celebrans: ks. prof. Józef Naumowicz

zaproszenie PDF


» harmonogram Mszy św. dla Parafii Południowej
» harmonogram Mszy św. ogólnopolski 

 

W obrządku łacińskim w pierwszą niedzielę po Wielkanicy przypada Święto Bożego Miłosierdzia.
Zostało ono ogłoszone przez papieża Jana Pawła II podczas kanonizacji siostry Faustyny w 2000 r. jako wypełnienie prośby Chrystusa.
W kościele ormiańskim II Niedziela Wielkanocna nazywana jest Niedzielą Nową.

Jak w całym okresie wielkanocnym, tak w ten dzień wspominany stworzenie świata i człowieka, i ich odnowienie przez zmartwychwstanie Jezusa. Dlatego w tę niedzielę Kościół ormiański czyta prolog Ewangelii św. Jana. Słychać w nim echo opisu stworzenia świata z Księgi Rodzaju. Chrystus jest bowiem Słowem Bożym, które było zawsze u Boga i przez które wszystko się stało. Przez Chrystusa też wszystko staje się nowe. On dał moc, byśmy stali dziećmi Bożymi w chrzcie, byśmy odnawiali się duchowo w eucharystii i byśmy otrzymywali „łaskę po łasce”, jedną pod drugiej, bez końca. (...)
To miłosierdzie Jezus okazuje najpierw apostołom, gdy przerażonym i zamkniętym w wieczerniku ogłasza przebaczenie (Mówi im: Pokój wam), ale daje im też władzę odpuszczania grzechów: Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone…

ks. prof. Józef Naumowicz

» Ewangelia wg św. Jana 1, 1-17

"Tylko Bóg może wypełnić te puste przestrzenie, jakie zło otwiera w naszych sercach i w naszej historii.
To Jezus, który stał się człowiekiem i umarł na krzyżu wypełnia otchłań grzechu otchłanią swego miłosierdzia".

Z  homilii papieża Franciszka podczas Mszy św. sprawowanej 12 kwietnia 2015 r.
w bazylice watykańskiej w związku z setną rocznicą ludobójstwa Ormian

 

» więcej na temat kultu Bożego Miłosierdzia
»Dzienniczek" S. Faustyny (PDF)

5 kwietnia 2018 r. w południe w Ogrodach Watykańskich odbyła się uroczystość odsłonięcia 2-metrowego pomnika św. Grzegorza z Nareku, którego papież Franciszek 12 kwietnia 2015 roku ogłosił 36. Doktorem Kościoła.
Papież przyjął na audiencji prezydenta Armenii Serża Sarkisiana oraz najwyższych zwierników tamtejszych Kościołów - katolickiego i apostolskiego. Okazją była uroczystość poświęcenia pomnika św. Grzegorza z Nareku, który dziś stanął w Ogrodach Watykańskich.
Na zakończenie podróży Franciszka do Armenii w lipcu 2016 r., prezydent Sarkisjan w podziękowaniu za jego wizytę podarował Papieżowi figurkę św. Grzegorza. Przy tej okazji prezydent poprosił o umieszczenie pomnika tego najważniejszego Doktora Kościoła ormiańskiego w Ogrodach Watykańskich. Papież przystał na propozycję, a władze Armenii zleciły wykonanie pomnika jednemu z najwybitniejszych artystów ormiańskich, Davidowi Erevanci. 77-letni Erevanci, działający we Francji i Armenii, cieszy się międzynarodową sławą, a jego prace eksponowane są w różnych krajach świata.
 

PARAFIA POŁUDNIOWA

Zapraszamy na mszę św. ormiańskokatolickią

W GLIWICACH
Drugą Niedzielę Wielkanocną
NIEDZIELA MIŁOSIERDZIA BOŻEGO (łac) - Astwacajin Woghormutian
8 kwietnia 2018 r., godz. 11.00
kościół ormiański Trójcy Świetej, ul. Mikołowska 2

 

PARAFIA CENTRALNA

2 kwietnia 2018, Poniedziałek Wielkanocny w parafii p.w. św. Grzegorza z Nareku

Dzisiejszą mszę św. celebrował jak zwykle, ks. prof. Józef Naumowicz z udziałem trzech ormiańskich kleryków. W swojej homilii ksiądz mówił o radości, która jest tak ważna, ale nie ta płytka, lecz radość, która przychodzi po Wielkim Poście, po męce, po krzyżu, radość wynikająca z tego, że Jezus żyje, nadal żyje. Taka radość, która w życiu przychodzi po wielkim osiągnięciu, po przełamaniu siebie, po zwycięstwie nad własnymi słabościami.

 



 

Wielka Niedziela

Kristos Hariaw i Mereloc ….. Orhnial e Harutiune Kristosy!
Chrystus Zmartwychwstał – Zmartwychwstał Prawdziwie
Błogosławione Zmartwychwstanie Chrystusa!

...

To pozdrowienie, zaczerpnięte z liturgii Kościoła ormiańskiego, kieruję wraz z życzeniami do Was i Waszych Rodzin.
Niech Święta Wielkiej Nocy obudzą na nowo w umysłach i sercach Wiarę, Nadzieję i Miłość.

Także solidarność i życzliwość wobec ludzi cierpiących, zagubionych i potrzebujących pomocy.
Jak nauczył św. Brat Albert: „Bądźmy dobrze jak chleb”.

Alleluja, Alleluja!

ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski



Chrystus zmartwychwstał! Prawdziwe zmartwychwstał
Błogosławione jest zmartwychwstanie Chrystusa!

Proszę przyjąć najlepsze życzenia błogosławionych, radosnych, zdrowych, pełnych miłości i nadziei Świąt Wielkanocnych!
z modlitwą - ks. Józef Naumowicz

Kim jesteśmy?
Jesteśmy Katolickim Kościołem Wschodnim, pełnoprawnym członem Kościoła Katolickiego, uznającym władzę i autorytet Biskupa Rzymu. Wyróżnia nas starożytny obrządek ormiański.

czytaj więcej
Obrządek ormiański
Obrządek ormiański wywodzi się z Armenii, z tradycji św. Bazylego. Uformowany przez św. Grzegorza Oświeciciela. Charakterystycznym wyróżnikiem jest język liturgiczny - grabar czyli język staroormiański.
czytaj więcej